Przyczyny amputacji kończyny górnej: co robić później

Istnieją cztery główne przyczyny utraty kończyny/amputacji: uraz, infekcja, nowotwór i wady wrodzone. Każda z nich może mieć traumatyczny charakter i może wymagać od danej osoby skorzystania ze wsparcia psychologicznego, które pomoże jej osiągnąć lepszą jakość życia. 

Zrozumienie przyczyn amputacji pomaga protetykowi dobrać najbardziej odpowiednią protezę do potrzeb pacjenta oraz wspierać go w procesie nauki funkcjonowania z nią.

Uraz

Amputacje pourazowe mogą być spowodowane wypadkami samochodowymi i komunikacyjnymi, wypadkami przemysłowymi, wypadkami na budowie, obrażeniami od fajerwerków lub porażeniem prądem itp. Może to prowadzić do uszkodzenia lub częściowego oderwania fragmentu kończyny.

Prawie 1,2 miliona Amerykanów żyje z amputacją, a około 22% amputacji jest spowodowanych urazem. Pacjenci, którzy utracili kończyny na skutek urazowej utraty kończyny,  mogą zmagać się z lękiem i depresją, ale także z zespołem stresu pourazowego (PTSD), który może powodować ataki paniki, flashbacki w ciągu dnia, a nawet koszmary senne pogarszające sen. 

Pacjenci często muszą radzić sobie z bólem fantomowym. Ten rodzaj bólu dotyczy 80% wszystkich osób po amputacji i odnosi się do odczuwania bólu w kikucie lub wrażenia obecności  utraconej kończyny. Źródła tych dolegliwości upatruje się w uszkodzonych połączeniach nerwowych w miejscu amputacji. 

Poziom bólu odczuwanego przez pacjenta różni się w zależności od rodzaju amputacji; może to być krótkotrwały i przejściowy ból podobny do kłucia lub pieczenia, powodujący dyskomfort, ale bywa też przewlekły i miejscami rozdzierający.

Infekcja

Drugą najczęstszą przyczyną amputacji są infekcje zagrażające życiu.

Do zakażenia dochodzi, gdy pacjent był narażony na oparzenia, odmrożenia, rany albo choroba podstawowa przez długi czas nie była leczona, co może prowadzić do częściowej lub całkowitej amputacji kończyny górnej.

Może to prowadzić do zgorzeli lub sepsy; w Stanach Zjednoczonych rocznie wykonuje się ponad 1,6 miliona amputacji, z czego 10% jest spowodowanych powikłaniami sepsy.

Nowotwór

Nowotwór to choroba, która dotyka coraz większą liczbę osób. Trudno przewidzieć, który typ nowotworu będzie powodem podjęcia decyzji o amputacji. Jednak kostniakomięsak (rak kości) jest jedną z głównych przyczyn amputacji związanych z nowotworem.

Planowa amputacja to trudna decyzja.  Chirurdzy i lekarze mają świadomość, że amputacja może być jedynym sposobem na uratowanie życia pacjenta.
Kostniakomięsak tworzy guz wewnątrz kości, który na zdjęciu RTG może wyglądać jak ubytki, oraz powoduje powstawanie guzków pod skórą. Jeśli zostanie wcześnie zdiagnozowany i odpowiednio leczony, istnieje szansa na zatrzymanie jego wzrostu i rozprzestrzeniania się po organizmie.
Te amputacje dotyczą mniej niż 2% osób i są konieczne tylko wtedy, gdy guzy kości lub tkanek miękkich nie odpowiadają na leczenie. 

Wrodzone

Najczęstsze wrodzone wady kończyn górnych to wady palców (przykurcze, skrzywienia, brak części paliczków, niedorozwój całej dłoni). W niektórych sytuacjach lekarze często wskazują amputację i protezowanie jako najbardziej funkcjonalne rozwiązanie dla pacjenta. 

Dzięki nowoczesnej nauce istnieje wiele opcji dla dzieci urodzonych z wadami wrodzonymi wymagającymi protezowania.  Mogą one obejmować zarówno urządzenia pasywne, jak i systemy mioelektryczne. 

Szukanie wsparcia

Po amputacji zespół medyczny czasami zaleca  grupę wsparcia dla osób, które straciły kończynę, lub kieruje pacjenta na terapię indywidualną, aby pomóc mu  poradzić sobie z traumą i zachęcić go do  rozpoczęcia procesu rehabilitacji jako części powrotu do zdrowia. 

Niezwykle ważne jest, aby rodzina osoby po amputacji rozumiała, z czym mierzą się jej bliscy, a także wspierała ich podczas rehabilitacji. Obejmuje to wsparcie emocjonalne, jak również  w codziennych wyzwaniach. 

Powrót do pracy to kolejne wyzwanie dla osób po amputacji — nie tylko dlatego, że powrót do wcześniejszych ról może być trudny, ale także dlatego, że czasem charakter wykonywanego zawodu musi się zmienić ze względu na poziom amputacji. 

Rehabilitacja 

Rehabilitacja jest jednym z najważniejszych aspektów życia po amputacji.  Celem rehabilitacji jest doprowadzenie do wyzdrowienia danej osoby (fizycznie i emocjonalnie), a także przyzwyczajenie jej do życia z protezą.  Medycyna rehabilitacyjna ma wiele obszarów i może obejmować terapię zajęciową, fizjoterapię, terapię zawodową, terapię rekreacyjną oraz oczywiście opiekę protetyczną. 

Często pierwsze ćwiczenia terapeutyczne wykonywane są w szpitalu. Pacjenci wykonują ćwiczenia odczulające  i zapobiegające przykurczom, a także ćwiczenia kontroli obrzęku i kształtowania kikuta. 

Rehabilitacja nie kończy się w szpitalu. Kluczowe jest kontynuowanie terapii po powrocie do domu. Codzienne ćwiczenia pomogą szybciej wrócić do samodzielności w codziennych obowiązkach. 

Wszystkie te działania przygotowują kończynę i czynią ją gotową do procesu dopasowania protezy. 

Protezy

Dla pacjenta utrata kończyny oznacza zmianę codziennych nawyków życiowych. Lekarze wykonujący amputacje biorą pod uwagę długość i kształt kończyny, które są potrzebne do skutecznego dopasowania protezy. 

Dzięki nowoczesnej technologii, takiej jak bioniczna dłoń Zeus, pacjenci mogą prowadzić funkcjonalne życie z bioniczną ręką, którą można dostosować do ich potrzeb. Zeus może być sterowany za pomocą elektrod odczytujących sygnały EMG, podobnie jak działają mięśnie. Dłoń ma 12 wzorców chwytu, a każdy z nich można dostosować nawet do stopnia zgięcia każdego palca/kciuka. 

Dzięki zastosowaniu nowoczesnych materiałów Zeus jest odporny na uszkodzenia, a jednocześnie łatwy do naprawy, gdy zajdzie taka potrzeba. Eliminuje to konieczność pozostawania pacjenta bez ręki podczas jej wysyłki do serwisu.  Wszystkie czynności serwisowe mogą być wykonane w gabinecie protetyka. 

W porównaniu z innymi bionicznymi dłońmi dostępnymi na rynku Zeus daje użytkownikowi największy poziom kontroli nad swoim życiem.

{{cta('88b1c064-ec1f-40e3-bc65-4a3e7aecd402')}}